DE RAAD

In openbare zitting

Situering

Op 1 september 2026 treedt het nieuwe strafwetboek in werking. Het betreft een zeer drastische wijziging die zich op vele wetgevende domeinen laat voelen.

Aangezien in de GAS-wet verwezen wordt naar verschillende bepalingen uit het strafwetboek, de zogenaamde gemengde inbreuken, werd deze wet ondertussen (maar zeer recent) ook gewijzigd (BS dd. 23 juni 2026) en zal deze tevens op 1 september 2026 in werking treden.

Met deze aanpassing wordt de GAS-wet in overeenstemming gebracht met het nieuwe strafwetboek. Om straffeloosheid te vermijden, moet nu ook de politiecodex aangepast worden.

Ook wordt het protocolakkoord GAS 2-3 herbekeken. Het protocolakkoord GAS 2-3 bevat bepalingen over de gemengde overlastinbreuken. Het protocol bevat bepalingen over informatie-uitwisseling en de wijze van behandeling en rapportering van gemengde inbreuken en zorgen ervoor dat deze sneller behandeld kunnen worden.

Wettelijke gronden

●         Art. 119, 119 bis en 135 Nieuwe Gemeentewet

●         Wet van 24 juni 2013 over de gemeentelijke administratieve sancties en haar uitvoeringsbesluiten

●         Decreet Lokaal Bestuur

●         Besluit van het college van burgemeester en schepenen van 10 augustus 2026 - Protocolakkoord over de gemeentelijke administratieve sancties GAS 2 en GAS 3 - gemengde inbreuken

Toelichting en advies

De huidige aanpassing van de politiecodex betreft enkel de noodzakelijke en dringende wijzigingen die rechtstreeks het gevolg zijn van het gewijzigd strafwetboek en GAS wet en gaat enkel over de gemengde inbreuken.

De bepalingen in het nieuwe strafwetboek hebben een andere nummering, alsook werden definities en omschrijvingen herschreven. Er zijn ook inbreuken die niet meer in het strafwetboek voorzien zijn. Depenalisering betekent echter niet dat er niet meer gehandhaafd kan worden. Iedere gemeente kan zelf beslissen om de inbreuk al dan niet te sanctioneren met een administratieve geldboete. Nachtlawaai is hier een voorbeeld van. De inbreuk werd behouden, maar tekstueel aangepast en meer concreet omschreven.

De inbreuk vandalisme komt in de huidige politiecodex terug in verschillende bepalingen, maar in het nieuwe strafwetboek is dit beperkter en meer algemeen. In die zin worden enkele bestaande inbreuken in de politiecodex opgeheven en zullen deze vallen onder de meer algemene bepaling waarmee vandalisme gesanctioneerd kan worden. Er worden geen nieuwe (gemengde) inbreuken ingevoerd. Aangezien het enkel om tekstuele wijzigingen gaat op basis van gewijzigde wetgeving, is het advies van de jeugdraad niet vereist.

De wijzigingen dienen ter goedkeuring voorgelegd worden aan de gemeenteraad.

Het protocolakkoord krijgt ook een update met verwijzing naar de vernieuwde bepalingen.

Het is noodzakelijk om de wijzigingen van het Strafwetboek te volgen en daarvoor dient:

●         de gemeenteraad de voorgestelde wijzigingen aan de politiecodex goed te keuren;

●         het protocolakkoord te worden aangepast aan de wijzigingen van het Strafwetboek en te worden bekrachtigd door de gemeenteraad.

Als bijlage bij dit besluit wordt het gewijzigde protocol toegevoegd.

Volgende wijzigingen worden voorgesteld:

●         Art. 31: Het is verboden zich tussen 22 en 07 uur schuldig te maken aan nachtgerucht of nachtrumoer waardoor de rust van de inwoners kan worden verstoord zoals bepaald in artikel 561,1 van het Strafwetboek

wordt vervangen door: Het is verboden zich tussen 22 en 07 uur schuldig te maken aan nachtgerucht of nachtrumoer waardoor de rust van de inwoners kan worden verstoord.

Reden: Nachtlawaai is niet meer opgenomen in het nieuwe Strafwetboek. De verwijzing naar het oude art. 561,1 Sw wordt verwijderd.

●         Art. 395 wordt opgeheven

Reden: Feitelijkheden (art. 563,3° oude Strafwetboek) zijn niet meer opgenomen in het nieuwe Strafwetboek. De gedragingen die hieronder kunnen vallen kunnen bestraft worden door andere artikels.

●         Art. 390 tem 394, art. 396 tem 397 worden opgeheven en vervangen door:

Art. 390 – Vandalisme

§ 1 Vandalisme is alle opzettelijk op enig goed dat aan een ander toebehoort gestelde gedraging die bestaat in het vernielen, het beschadigen, het onbruikbaar maken of het aanbrengen van graffiti zonder toestemming. 

§ 2 Vandalisme wordt bestraft met een straf zoals voorzien in artikel 515 van het Strafwetboek of met een gemeentelijke administratieve sanctie.

Art.391 – Vandalisme met ernstige schade tot gevolg

§ 1 Vandalisme is alle opzettelijk op enig goed dat aan een ander toebehoort gestelde gedraging die bestaat in het vernielen, het beschadigen, het onbruikbaar maken of het aanbrengen van graffiti zonder toestemming. 

§ 2 Vandalisme met ernstige schade tot gevolg wordt bestraft met een straf zoals voorzien in artikel 516 van het Strafwetboek of met een gemeentelijke administratieve sanctie.

Art. 392 – Vandalisme aan een goed met een bijzonder belang

§ 1 Vandalisme is alle opzettelijk op enig goed dat aan een ander toebehoort gestelde gedraging die bestaat in het vernielen, het beschadigen, het onbruikbaar maken of het aanbrengen van graffiti zonder toestemming.

 § 2 Vandalisme aan een gebouw, maatschappelijke infrastructuur, een vervoermiddel, één of meer bomen, een bos, een natuurgebied, een boomgaard of een akker, al dan niet met ernstige schade tot gevolg, wordt bestraft met een straf zoals voorzien in artikel 517 van het Strafwetboek of met een gemeentelijke administratieve sanctie

Reden: Het nieuwe strafwetboek maakt geen onderscheid meer tussen de verschillende soorten vandalisme (beschadigingen en graffiti) en maakt nu een algemene bepaling van vandalisme.

Art. 393 – Aantasting van perceelsafscheidingen en grensaanduidingen

§1 Het is verboden om levende of dode hagen af te hakken of uit te rukken.

§2. Het is verboden grachten geheel of ten dele te dempen.

§3. Het is verboden grenspalen, hoekbomen of andere bomen, geplant of erkend om de grenzen tussen verschillende erven te bepalen, te verplaatsen of te verwijderen.

Reden: Dit is het huidige art. 392 van de politiecodex. Art. 545 van het oude Strafwetboek werd opgeheven en deze bepalingen werden niet overgenomen in het nieuwe Strafwetboek. Door de depenalisering moet dit artikel in de politiecodex worden opgenomen om nog sanctioneerbaar te zijn

●         Art. 397-1 wordt opgeheven en vervangen door:

Art. 394 – Verbod van gezichtsbedekking in de publieke ruimte

§1 Gezichtsbedekking in de publieke ruimte is verboden en wordt bestraft met een straf zoals voorzien in artikel 423 van het Strafwetboek of met een gemeentelijke administratieve sanctie.

§ 2 Het verbod van gezichtsbedekking in de publieke ruimte is het zich opzettelijk, onder voorbehoud van andersluidende wetsbepalingen, in de voor het publiek toegankelijke plaatsen begeven met het gezicht geheel of gedeeltelijk bedekt of verborgen, zodat men niet herkenbaar is.

 § 3 Er is geen inbreuk wanneer diegenen die zich op plaatsen die voor het publiek toegankelijk zijn begeven met hun gezicht geheel of gedeeltelijk bedekt of verborgen, zodanig dat ze niet kunnen worden geïdentificeerd, dit doen op grond van arbeidsreglementen of een politieverordening naar aanleiding van feestactiviteiten.

Reden: De nieuwe herformulering van het nieuwe Strafwetboek (art. 423-424) wordt overgenomen.

Stemming over het besluit: met eenparigheid

BESLUIT

Artikel 1:

De gemeenteraad keurt de wijzigingen aan de politiecodex (GAS 123) goed.

Artikel 2:

De gemeenteraad bekrachtigt het protocolakkoord over de gemeentelijke administratieve sancties GAS2 en GAS 3 – gemengde inbreuken.

Artikel 3:

Deze verordening wordt bekendgemaakt zoals voorgeschreven in de artikelen 285 t.e.m. 288 Decreet Lokaal Bestuur.

Artikel 4:

Volgens artikel 119 Nieuwe Gemeentewet wordt een afschrift van deze verordening toegezonden aan de bestendige deputatie van de provincieraad binnen 48 uren en aan de procureur des Konings van het gerechtelijk arrondissement Antwerpen, met als afdeling Turnhout, evenals aan de griffie van de rechtbank van eerste aanleg Turnhout en van de politierechtbank Turnhout.

Er wordt ook een elektronisch exemplaar overgemaakt aan de referentiemagistraten.